Ana səhifə / Sosiologiya

Sosiologiya

David Miller – Millətçilik (II Hissə)

Millətçilik irrasionaldırmı? Tənqidçiləri tərəfindən tez-tez irəli sürülən ittihamlardan biri millətçiliyin bizim ibtidai instinktlərimizin mühakimələndirmə bacarığımız üstündəki qələbəsini təmsil etməsidir. Bu ittiham iki yerə ayrılır: bir millətlə müəyyən olunduğumuz zaman qaçınılmaz olaraq millətin tarixi və spesifik xarakteristikaları kimi digər millətlərdən ayıran yanlış inamları mənimsəyirik; və yurddaşlarımızın maraqlarının əcnəbilərdən daha çox önə ...

Ətraflı »

David Miller – Millətçilik (I Hissə)

Adətən, bu mövzuda olan məqalələr bəhs olunan konseptin qısa tərifi ilə başlayır, lakin millətçilyin bu cür tərifi üçün hər bir cəhd bu geniş və kompleks ideyanın bəzi hissələrini xaricdə saxlaya bilər. Praktiki siyasətdə millətçiliyin müxtəlif formaları olduğu kimi siyasi nəzəriyyədə də bir çox növlərlə qarşılaşılır. Konkret bir tərifi olmadan, millətçiliyi ...

Ətraflı »

Ernest Gellner – Millət nədir?

Əvvəlcə bir milli kimlik nəzəriyyəsinin yaradılması üçün xüsusilə ümidverici iki anlayış var idi: iradə və kültür. Hər ikisi də önəmli və mənalı anlayışlardır. Buna baxmayaraq ikisinin də mövzunu yetərli səviyyədə açıqlamadığı aşkardır. Bunun niyə belə olduğunu başa düşməyə çalışmağın öyrədici bir cəhəti olduğunu düşünürəm. İradə və ya razılıq istər kiçik, ...

Ətraflı »

İrq, elmi araşdırmalar və türklərin varlığı üzərinə

İnsanlar müxtəlif qruplarda birləşdikləri vaxtdan özlərini başqalarından ayırmağa, qorumağa çalışıb. Bu davranışın təməlində bəsit bir fərqləndirmə istəyi dayansa da, zamanla irqçilik böyük fəlakətlərə yol açdı. Yazımda öncəliklə irq anlayışı, bu mövzuda olan elmi araşdırmalar və türklərin millət kimi varlığı üzərində dayanacam. Əvvəlcədən qeyd edim ki,  məqsədim mövzu haqqında təsəvvür yaratmaqdır. ...

Ətraflı »

“Geridəqalmış cəmiyyətin mənəvi əsasları” kitabından bir hissə

“Geridəqalmış cəmiyyətin mənəvi əsasları” kitabı 1958-ci ildə nəşr olunmuşdur. Kitabın yazarı Edward C. Banfield araşdırma üçün 1955-ci ildə Cənubi İtaliyada yerləşən Monteqrano (şərti ad kimi istifadə edilmişdir) kəndinə gedir. O burada öz mənfəətini güdən, ailə mərkəzli, ümumi xeyri nepotizm və ya birbaşa ailəyə qurban verən mənzərə ilə rastlaşır. Banfield bu ...

Ətraflı »

Maks Veber – Millət

Bu hissin (millət olma) mənəvi gücü başlıca olaraq iqtisadi qaynaqlardan gəlmir. Prestij hissinə əsaslanır, bu da tarixləri qüdrətli zəfərlər baxımından zəngin siyasi quruluşların kiçik burjua kütlələrində lap dərinlərə enir. Siyasi prestijə bu bağlılıq gələcək nəsillərə qarşı müəyyən bir məsuliyyət inancı ilə də birləşə bilər. Beləliklə, böyük siyasi quruluşlarda güc və ...

Ətraflı »

Əli Şəriəti-Özə qayıdış kitabından hissə

Kültür Avropalı sosioloqlar və düşüncə məktəblərinin sahibləri “kültür” sözünün üzərində çoxca dayandılar. Moris Debrey (Maurice Debray) kimiləri və ondan daha önəmlisi və böyüyü Spinqler (Spengler) kültürü cəmiyyətin təməli qəbul edirdi. Spinqler öz məktəbini kulturalizm əsasında qurdu. O, bir cəmiyyətin həyatı və hərəkətinin kültürünün hərəkətinə bağlı olduğuna, bir cəmiyyətin ölümünün də ...

Ətraflı »

Əhməd bəy Ağaoğlunun sosial-iqtisadi düşüncələri

Əhməd bəy Ağaoğlu milli düşüncələri ilə yanaşı, liberal düşüncələri ilə də tanınır. Buna baxmayaraq yazıda haqqında danışacağımız sosial-iqtisadi düşüncələrindən də görünəcəyi kimi, Əhməd bəyin düşüncələri fərdiyyətçiliyə yox, cəmiyyətçiliyə əsaslanır. Uzun illər aktiv şəkildə yazılar yazan Əhməd bəy həmrəylik, əmək, işsizlik, işsizlik müavinətləri, ümumi sosial-iqtisadi vəziyyət, vergilər, müstəmləkə iqtisadiyyatı kimi iqtisadi ...

Ətraflı »

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə – Panturanizmin İki Axını

Panturanizm axını böyüyüb siyasi düşüncənin bəlli sisteminə keçdikcə onda özəkçilərin romantik, federalistlərin gerçəkçi axını kimi iki yol göründü. Birinci axının alman quramaçılarının ulusal baxışlarının bəlli etkisində olan öncülləri türk uluslarının qan qohumluğunu, dillərinin elliklə yaxınlığını, eləcə də din birliyini uyğun siyasi birləşdirmələrlə bir türk dövlətinin yaradılması üçün yetərli görürdülər. Romantiklərin ...

Ətraflı »